Əvvəl elə bilirdik ki, sevdiyin işi tapsan, ömürlük motivasiya da tapmısan. Amma reallıq fərqlidir: gənclər bu gün arzuladıqları peşəyə girir, sabah bezir, bir ildən sonra isə tam fərqli sahəyə yönəlir. Niyə?
Bu sual təkcə “zövq dəyişkənliyi” deyil, dərin bir psixoloji dayanıqlıq məsələsidir.

 Motivasiya niyə “tez ölür”?

Çünki motivasiya bir alov kimidir — parlaq yanır, amma yanacaq olmazsa, sönür.
Gənclərin çoxu hədəfini hisslərlə seçir, dəyərlərlə yox. “Bu iş maraqlı gəlir”, “burda çox qazanırlar”, “trendlərdədi” — amma işin ruhunu, məsuliyyətini, gündəlik çətinliyini əvvəlcədən dərk etmirlər. Nəticədə ilk çətinlikdə içdən gələn sual yaranır: “Mən niyə bunu edirəm?”
Əgər bu sualın cavabı yoxdursa, motivasiya da bir səhər yuxudan duranda yox olur.

 Psixoloji dayanıqlıq nədir?

Dayanıqlıq o deməkdir ki, sən işdə çətinlik görəndə qaçmırsan, düzəltməyə çalışırsan.
Bu, doğuşdan gəlmir — öyrənilir. Uşaqkən problemləri valideyn həll edibsə, məktəbdə müəllim müdaxilə edibsə, universitetdə müəllimlər “keçərsən” deyibsə, gənc real həyatın zərbəsini görəndə psixoloji zirehsiz qalır.
Motivasiya bu zirehsizliyin içində çox yaşaya bilmir.

Peşə ilə dəyərlərin uyğunluğu

İnsan işindən bezmir, işinə yadlaşır. Yəni peşə onun dəyərlərinə uyğun gəlmir.
Əgər kimsə başqalarına yardım etməyi sevib, amma sırf maaş üçün texniki sahəyə giribsə — bir müddət sonra içində boşluq yaranır.
Əksinə, dəyərlərlə uyğun peşə seçən insan üçün çətinliklər “maneə” deyil, “mənəvi məşq” olur.

Qlobal dövrün paradoksu

2025–2030-cu illərin əmək bazarı çevik və rəqabətli olacaq. Bu dövrdə gənclərin tez bezməsi təkcə fərdi problem deyil, sistem problemidir.
Çünki biz gəncləri bacarıqla silahlandırırıq, amma məqsəd hissi ilə yox. Halbuki ən dayanıqlı işçi — öz həyat mənası ilə işini birləşdirən insandır.

 Yön dəyişmək — bəzən qaçış, bəzən yenidən doğuluş

Hər peşə dəyişikliyi “bezmək” deyil. Bəzən insan illərlə yanlış yolda gedib, nəhayət özünü tapır. Amma fərq burdadır: biri çətinlikdən qaçır, digəri inkişaf üçün dəyişir.
Psixoloji dayanıqlıq bu iki davranışı ayıran görünməz xətdir.

 Nəticə

Gənclərin tez bezməsi tənbəllik deyil — çox vaxt məqsəd aydınlığının, dəyərlə peşə uyğunluğunun, və psixoloji dayanıqlığın çatışmazlığıdır.
Motivasiya səni başladır, amma dayanıqlıq səni sona aparır.

Ona görə də, karyera planı tərtib edərkən təkcə “nəyi bacarıram?” deyil, həm də “nəyə inanıram?” sualını vermək lazımdır.

Çünki uzunmüddətli uğurun formulu sadədir:
bacarıq + dəyər + dayanıqlıq = peşəkar məmnuniyyət.